EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN

EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-1- Sosyal güvenlik kurumlarının açıkları arttıkça, üzerinde ilk oynanmak istenen emeklilik aylığına hak kazanma zamanı olmuştur. İkinci olarak da emekli aylığının hesaplanması ile oynanmaktadır. Bu yazı dizimizde kimlerin hangi şartlarla, ne zaman emekli olabileceği örneklerle açıklanacaktır. Mevcut haklarınızı öğrenmeniz ve en azından haklarınızda daha geriye gidişe dur diyebilmeniz için bu yazı dizisinden ne zaman (hangi tarihte) emekli olabileceğinizi hesaplayabilirsiniz. -Kısa Tarihçe Çalışanların emekliliklerinin geciktirilmesi işi son dönemde ilk kez, 1987 yılında 3395 Sayılı Kanun ile Turgut ÖZAL Hükümetince emeklilikte belirli bir süre prim ödeme ve belirli bir süre sigortalı olma şartının yanında belirli bir yaşı tamamlama şartı ile başlatılmıştı. 1992 yılında ise 3774 Sayılı Kanun ile Süleyman DEMİREL Hükümetince emeklilikte “YAŞ” şartı tamamen kaldırıldı. 08.09.1999 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan, DSP, MHP, ANAP Koalisyon Hükümetince TBMM’den geçirilen 4447 Sayılı Kanun ile emeklilikte “YAŞ” şartı yeniden getirildi ve eski çalışanlar için “KADEME” getirildi. 4447 Sayılı Kanun’un eski çalışanlar ile ilgili “KADEMELER” Anayasa Mahkemesince iptal edildi ve TBMM iptal edilen bu “KADEMELER” ile ilgili yeni bir düzenleme yaptı ve 23.05.2002 tarihinden geçerli olan 4759 Sayılı Kanun 01.06.2002 günkü Resmi Gazete’de yayınlandı. Ardından bu kere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 01.05.2008 günü ve sonrasında işe girenler için yeni bir emeklilik zamanı belli edilmiş ve kademeler getirilmiştir. Buna göre, -08.09.1999 gününden önce işe girenler için ayrı bir emeklilik zamanı, -08.09.1999 ile 30.04.2008 tarihleri arasında işe girenler ayrı bir emeklilik zamanı, -01.05.2008 günü ve sonrasında işe girenler için ise daha başka bir emeklilik zamanı, hesaplaması vardır. SSK’dan emekli olacak ERKEKLER için NORMAL emeklilik şartları Eski adıyla SSK yeni adıyla 4/A’lı olarak emekli olacak olanlar aşağıdaki açıklanan durumlara göre belli edilen emeklilik şartları ile emekli edileceklerdir. ERKEKLERİN 1. Şart 2. Şart 3. Şart İşe Başlama Tarihi Tamamlaması gereken sigortalılık süresi Tamamlaması gereken yaş Tamamlaması gereken prim ödeme süresi 08.09.1976 ve daha öncesi 25 Yok 5000 09.09.1976-23.05.1979 arasında ise 25 44 5000 24.05.1979-23.11.1980 arasında ise 25 45 5000 24.11.1980-23.05.1982 arasında ise 25 46 5075 24.05.1982-23.11.1983 arasında ise 25 47 5150 24.11.1983-23.05.1985 arasında ise 25 48 5225 24.05.1985-23.11.1986 arasında ise 25 49 5300 24.11.1986-23.05.1988 arasında ise 25 50 5375 24.05.1988-23.11.1989 arasında ise 25 51 5450 24.11.1989-23.05.1991 arasında ise 25 52 5525 24.05.1991-23.11.1992 arasında ise 25 53 5600 24.11.1992-23.05.1994 arasında ise 25 54 5675 24.05.1994-23.11.1995 arasında ise 25 55 5750 24.11.1995-23.05.1997 arasında ise 25 56 5825 24.05.1997-23.11.1998 arasında ise 25 57 5900 24.11.1998-08.09.1999 arasında ise 25 58 5975 09.09.1999-30.04.2008 arasında ise - 60 7000 Tablo altıNotlar: 1-İşe başlama tarihinden maksat, SSK, Bağ-Kur, T.C. Emekli Sandığı veya özel banka/borsa sandıklarının iştirakçisi olarak ilk kez sosyal güvenlik sistemine dahil olunduğu tarihtir. Çıraklık ve staj süresi sigortalılık başlangıcı değildir. 2-Yukarıdaki üç şartın tamamının gerçekleşmesinden sonra talep ile emekli olunabilir. 3-Hangi Kurumdan emekli olunacağının tesbiti; son yedi yıllık prim/kesenek ödeme süresi (boş geçen süreler sayılmaz) içinde en çok hangi Kuruma prim/kesenek ödenmiş o Kurumdan ve o Kurum mevzuatına göre belli edilir. -01.05.2008 gününden sonra işe girenlerin NORMAL emeklilik şartları; İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak erkeklerden 4/A bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için, 7200 gün sayısının doldurulduğu tarihe göre de aşağıdaki yaş şartları belirlenir. Buna göre; 1-7200 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan erkekler 60, 2- 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayan erkek için 61, 3- 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayan erkek için 62, 4- 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayan erkek için 63, 5- 1/1/2042 ilâ 31/12/2043 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayan erkek için 64, 6- 1/1/2044 ilâ 31/12/2045 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayan erkek için 65, 7- 1/1/2046 ilâ 31/12/2047 tarihinden sonra 7200 günü tamamlayan erkek için 65, Yaşında emekli olacaklar. ***ERKEKLERİN SSK’DAN YAŞLILIK ŞARTLARIYLA EMEKLİLİĞİ Bazı çalışanların prim ödeme gün sayıları 5000’lere ulaşamaz işte onlar için de daha az prim ödeme gün sayısı ile ilerlemiş yaşlarında emekli edilmeleri de mümkündür. ***Erkeklerin SSK’dan 3600 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları (08.09.1999 öncesi işe girenler) 08.09.1976 (dahil) dan önce işe başlamış olan erkekler 3600 gün sayısını tamamlamak şartıyla eskinden olduğu gibi 55 yaşında emekli olacaklardır. Bunlardan (yani 08.09.1976 günü ve öncesinde işe girişi olanlar) hala prim ödemeye veya çalışmaya devam eden var ise 3600 günü ve 55 yaşını tamamladıkları gün emeklilik talebinde bulunabilirler. --23.5.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamış, 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara (yani 3 şartı da yerine getirmiş olanlar) istekleri halinde emekli olabilirler. Yukarıdaki şartları yerinde getiremeyenler ise; Aşağıdaki ÜÇ şarttan hepsini tamamladıkları tarihe göre 55 yaşından geç emekli olacaklardır ve emekli olacakları yaşlar aşağıdaki gibidir. I-En az 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamış olma, II-En az 3600 gün prim ödemiş olmak, III-55 yaşını tamamlamış olmak, Şartlarını; 1-24.05.2002-23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler, 56 yaşında 2-24.05.2005-23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler, 57 yaşında 3-24.05.2008-23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler, 58 yaşında 4-24.05.2011-23.05.2014 tarihleri arasında yerine getirenler, 59 yaşında, 5-24.05.2014 tarihinden sonra yerine getirenler, 60 yaşında, Emeklilik talebinde bulunabilirler. Not: Bu hesaplamayı yaparken 15 yıllık sigortalılık süresi, 3600 gün sayısı ve 55 yaş şartlarından en son hangisi tamamlanıyorsa, o tarih esas alınacaktır. ***Erkeklerin SSK’dan 4500 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları (08.09.1999 ile 30.04.2008 arasında işe girenler) 08.09.1999 günü ile 30.04.2008 günü arasında ilk defa işe giren erkeklerin kısmi emeklilik şartlarıyla yani 4500 gün sayısı ile emekli olabilmeleri için 60 yaşını tamamlamış, 25 yıldan beri sigortalı olması ve en az 4500 gün sayısı ile yaşlılıktan kısmi emekli olacaklardır. Görüldüğü üzere, 08.09.1999 gününden sonra işe girenler için normal emeklilik şartlarında sigortalılık süresi diye bir şart kalmamış iken kısmi emeklilik için 25 yıllık bir sigortalılık süresi şartı da getirilmiştir. Tekrar edersek, erkeklerin 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4 500 gün prim ödemek şartlarıyla kısmi emekli olabileceklerdir. --Erkeklerin SSK’dan 5400 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları (01.05.2008 gününden sonra işe girmiş ve girecek olanlar) İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak erkeklerden 4/A bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için kısmı emeklilik şartının prim gün sayısı şartı 5400 gün olarak uygulanır. Emeklilik yaşlarının tesbiti de 5400 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. Buna göre; 5400 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan erkekler 63 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 5400 günü tamamlayan erkek için 64, 2) 1/1/2038 gününden sonra 5400 günü tamamlayan erkek için 65, olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 5400 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. ***Basın ve gemi adamları için emeklilik hesabı farklıdır 1.10.2008 gününe kadar basın ve gemi adamları yıpranmalı (ilave sigortalılık süreli) olarak çalıştılar ve yıpranma hakkı 1.10.2008 günü kaldırıldı. Şimdi gazetecilerin emeklilik hesaplaması için hangi işlemleri yapacaklarını açıklayacağız. 1-23.05.2002 gününe kadar SSK hizmet cetvelinde ne kadar (2A veya 3A gününüz var toplayın ve çıkan sonucu dörde bölün. Mesela, 23.05.2002 gününe kadar basında (2A veya 3A) olarak 3200 gününüz varsa dörde böldüğünüzde 800 gün edecektir. 800 gün de 2 yıl, 2 ay, 20 gün eder. (SGK’da yıl 360, ay da 30 gündür) 2-Şimdi bulduğunuz dörtte birlik gün sayısı kadar ilk işe girişinizi geriye çekin ve bulduğunuz işe giriş tarihine göre tablodan emeklilik şartlarınızı bulun. 3-Son olarak da ilk işe girişinizden 1.10.2008 gününe kadar olan basın (2A veya 3A) günlerinizi toplayın ve dörde bölün. Çıkan gün sayısı kadar da tablodan bulduğunuz emeklilik yaşınızdan düşme hakkınız var ve ilk işe girişinizi de bu süre kadar geriye çekme hakkınız var. EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-2- SSK’dan emekli olacak KADINLAR için emeklilik şartları Bugün sizlere eski adıyla SSK yeni adıyla 4/A sigortalısı olan kadınlarımızın hem normal hem de yaşlılıktan emeklilik şartlarını ve kademelendirmeye göre emeklilik yaşlarını vereceğiz. ***SSK’dan emekli olacak KADINLAR için NORMAL emeklilik şartları: Eski adıyla SSK yeni adıyla 4/A’lı olarak emekli olacak olanlar aşağıdaki açıklanan durumlara göre belli edilen emeklilik şartları ile emekli edileceklerdir. KADINLARIN 1. Şart 2. Şart 3. Şart İşe Başlama Tarihi Tamamlaması gereken sigortalılık süresi Tamamlaması gereken yaş Tamamlaması gereken prim ödeme süresi 01.04.1981 öncesi ise 20 YOK 5000 01.04.1981-08.09.1981 arasında ise 20 38 5000 09.09.1981-23.05.1984 arasında ise 20 40 5000 24.05.1984-23.05.1985 arasında ise 20 41 5000 24.05.1985-23.05.1986 arasında ise 20 42 5075 24.05.1986-23.05.1987 arasında ise 20 43 5150 24.05.1987-23.05.1988 arasında ise 20 44 5225 24.05.1988-23.05.1989 arasında ise 20 45 5300 24.05.1989-23.05.1990 arasında ise 20 46 5375 24.05.1990-23.05.1991 arasında ise 20 47 5450 24.05.1991-23.05.1992 arasında ise 20 48 5525 24.05.1992-23.05.1993 arasında ise 20 49 5600 24.05.1993-23.05.1994 arasında ise 20 50 5675 24.05.1994-23.05.1995 arasında ise 20 51 5750 24.05.1995-23.05.1996 arasında ise 20 52 5825 24.05.1996-23.05.1997 arasında ise 20 53 5900 24.05.1997-23.05.1998 arasında ise 20 54 5975 24.05.1998-23.05.1999 arasında ise 20 55 5975 24.05.1999-08.09.1999 arasında ise 20 56 5975 09.09.1999-30.04.2008 arasında ise - 58 7000 Tablo Altı Notlar: 1-İşe başlama tarihinden maksat, SSK, Bağ-Kur, T.C. Emekli Sandığı veya özel banka/borsa sandıklarının iştirakçisi olarak ilk kez sosyal güvenlik sistemine dahil olunduğu tarihtir. Çıraklık ve staj süresi sigortalılık başlangıcı değildir. 2-Yukarıdaki üç şartın tamamının gerçekleşmesinden sonra talep ile emekli olunabilir. 3-Hangi Kurumdan emekli olunacağının tesbiti; son yedi yıllık prim/kesenek ödeme süresi (boş geçen süreler sayılmaz) içinde en çok hangi Kuruma prim/kesenek ödenmiş o Kurumdan ve o Kurum mevzuatına göre belli edilir. ****01.05.2008 günü ve sonrasın işe giren kadınların NORMAL emeklilik şartları; İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak bayanların 4/A bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için prim gün sayısı şartı 7000 gün değil 7200 gün olarak uygulanır. Emeklilik yaşlarının tesbiti de 7200 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. Buna göre; 1) 7200 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan bayanlar 58, 2) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayanlar için 59, 3) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayanlar için 60, 4) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayanlar için 61, 5) 1/1/2042 ilâ 31/12/2043 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayanlar için 62, 5) 1/1/2044 ilâ 31/12/2045 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayanlar için 63, 6) 1/1/2046 ilâ 31/12/2047 tarihinden sonra 7200 günü tamamlayanlar için 64, 7) 1/1/2048 tarihinden sonra 7200 günü tamamlayan kadınlar için ise 65, yaşında emekli olurlar. ***KADINLARIN SSK’DAN YAŞLILIK ŞARTLARIYLA EMEKLİLİĞİ Bazı çalışanların prim ödeme gün sayıları 5000’lere ulaşamaz işte onlar için de daha az prim ödeme gün sayısı ile ilerlemiş yaşlarında emekli edilmeleri de mümkündür. ***Kadınların SSK’dan 3600 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları (08.09.1999 öncesi işe girenler) 08.09.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 506 Sayılı Kanun’un Geçici 81. Maddesinin (A) bendine göre; 08.09.1981 (dahil) den önce işe başlamış olan KADINLAR 3600 gün sayısını tamamlamak şartıyla eskinden olduğu gibi 50 yaşında emekli olacaklardır. 4759 Sayılı Kanuna göre ise; 23.5.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamış, 50 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara (yani 3 şartı da yerine getirmiş olanlar) istekleri halinde emekli olabilirler. Yukarıdaki şartları yerinde getiremeyenler ise; Aşağıdaki ÜÇ şarttan hepsini tamamladıkları tarihe göre 50 yaşından geç emekli olacaklardır ve emekli olacakları yaşlar aşağıdaki gibidir. 3-Aşağıdaki ÜÇ şartın tamamını, I-En az 15 yıllık sigortalılık süresi (işe başlama tarihinden emekliliğe kadar geçen süre) II-En az 3600 gün malüllük-yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödemiş olmak,) III-50 yaşını tamamlamış olmak, Şartlarını; 1-24.05.2002-23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler, 52 yaşında 2-24.05.2005-23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler, 54 yaşında 3-24.05.2008-23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler, 56 yaşında 4-24.05.2011 tarihinden sonra yerine getirenler, 58 yaşında, Emeklilik talebinde bulunabilirler. Not: Bu hesaplamayı yaparken 15 yıllık sigortalılık süresi, 3600 gün sayısı ve 50 yaş şartlarından en son hangisi tamamlanıyorsa, o tarih esas alınacaktır. ***Kadınların SSK’dan 4500 gün ile YAŞLILIKTAN emeklilik şartları (09.09.1999 ile 30.04.2008 arasından işe girenler) 09.09.1999 günü ile 30.04.2008 günü arasında işe giren bayanların kısmi emeklilik şartlarıyla yani 4500 gün sayısı ile emekli olabilmeleri için 58 yaşını tamamlamış, 25 yıldan beri sigortalı olması ve en az 4500 gün sayısı ile yaşlılıktan kısmi emekli olacaklardır. Görüldüğü üzere, 08.09.1999 gününden sonra işe girenler için normal emeklilik şartlarında sigortalılık süresi diye bir şart kalmamış iken kısmi emeklilik için 25 yıllık bir sigortalılık süresi şartı da getirilmiştir. ****Kadınların SSK’dan 5400 gün ile YAŞLILIKTAN emeklilik şartları (01.05.2008 günü ve sonrasında işe girenler) İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak bayanların 4/A bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için kısmı emeklilik şartının prim gün sayısı şartı 5400 gün olarak uygulanır. Emeklilik yaşlarının tesbiti de 5400 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. Buna göre; 5400 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan bayanlar 61 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 5400 günü tamamlayan kadınlar için 62, 2) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayan kadınlar için 63, 3) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında 7200 günü tamamlayan kadınlar için 64, 4) 1/1/2042 tarihinden itibaren ise kadın için 65, olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 5400 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-3- BAĞ-KUR’lu ERKEK İçin NORMAL ve YAŞLILIKTAN Emeklilik Şartları Bu bölümde açıklananlar yeni adıyla 4/B’li denen, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu’na tabi çalışanlar ile 2926 sayılı Tarım Bağ-Kur Kanunu’na tabi çalışanlar için geçerlidir. Eski adıyla Bağ-Kur’lu yeni adıyla 4/B’lilerin ne zaman emekli olacağını öğreneceksiniz. Kendiniz hesaplayacaksınız. ***08.09.1999 gününden önce işe girmiş (sigortalı olmuş) olan Bağ-Kur’luların durumu Normal Emeklilik Şartları; 08.09.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 1479 Sayılı Kanun’un Geçici 10 uncu maddesinin ilk fıkrasına göre (Anayasa Mahkemesinin İptal Etmediği Fıkra); -01.10.1999 tarihi itibariyle 23 yıldan fazla sigortalılık süresine (prim ödeme süresine) sahip olan erkek sigortalılar eskiden olduğu gibi 9000 günü tamamladıkları takdirde “YAŞ”a bağlı olmadan emekli olacaklardır. Yukarıdaki şartı yerinde getiremeyen erkekler ise aşağıdaki tablodaki tüm şartları tamamlayarak emekli olabileceklerdir. 25 yılı yani 9000 günü tamamlamalarının yanında birde belli bir yaşı tamamlayarak emekli olacaklar. Bağ-Kur’lu Erkekler için 01.06.2002 günü itibariyle; Prim ödemeleri gereken süre Emekli Olacakları YAŞ Erkeklerin 25 yılı tamamlamasına kalan süre Erkek Erkek 2 yıl veya daha az 25 44 2 yıldan fazla- 3 yıl 6 ay ve daha az 25 45 3 yıl 6 aydan fazla-5 yıl ve daha az 25 46 5 yıldan fazla-6 yıl 6 ay ve daha az 25 47 6 yıl 6 aydan fazla-8 yıl ve daha az 25 48 8 yıldan fazla-9 yıl 6 ay ve daha az 25 49 9 yıl 6 aydan fazla-11 yıl ve daha az 25 50 11 yıldan fazla-12 yıl 6 ay ve daha az 25 51 12 yıl 6 aydan fazla-14 yıl ve daha az 25 52 14 yıldan fazla-15 yıl 6 ay ve daha az 25 53 15 yıl 6 aydan fazla-17 yıl ve daha az 25 54 17 yıldan fazla-18 yıl 6 ay ve daha az 25 55 18 yıl 6 aydan fazla-20 yıl ve daha az 25 56 20 yıldan fazla-21 yıl 6 ay ve daha az 25 57 21 yıl 6 aydan fazla-22 yıl 25 58 22 yıldan fazla 25 60 Örnek hesaplamalar; Kanunun yürürlük tarihi 01.06.2002 İşe Başlama tarihi. - ??.??.19?? Çalışma süresi ??.??.00?? 25 yıl (kadınlar için 20) 30.11.24 (24 yıl, 11 ay, 30 gün=25 yıl) Çalışma süresi - ??.??.?? 25 yılı doldurmaya kalan süre ??.??.?? Örnek 1- 20.04.1982 tarihinde Bağ-Kur’a prim ödemeye başlamış erkek esnafın 01.06.2002 tarihi itibariyle prim ödeme süresi, 01.06.2002 - 20.04.1982 10.01.0020 20 yıl, 1 ay, 10 gündür. Buna göre 25 yıllık prim ödeme süresini tamamlamasına, 24.11.30-20.01.10=4 yıl,10 ay,20 gündür. Bunun tablodan karşılığı 3. sırada olan “3 yıl aydan fazla-5 yıl ve daha az” kısmıdır ve emekli olabileceği YAŞ 46 dır. Buna göre bu esnaf 25 yıllık prim ödeme şartıyla 46 yaşından önce emekli olamayacaktır. ***Erkeklerin Bağ-Kur’dan Yaşlılıktan 5400 gün ile emeklilik şartları Erkek ise 55 yaşını ve 15 yılı tamamlamalarına kalan süreye göre hangisi daha geç ise o tarihe göre aşağıdaki tablodaki yaşlarından kısmi emekli olacaklar. (Gerek1479 Sayılı Bağ-Kur ve gerekse 2926 Sayılı Tarım Bağ-Kur Kanunları’na göre sigortalı olanlardan KISMİ AYLIK başvurusu yapacaklar için tablodur.) Bağ-Kur’lular için 01.10.1999 itibariyle; Prim ödemeleri gereken süre Emekli Olacakları YAŞ Erkeklerin 15 yılı ve 55 yaşı tamamlamasına kalan süre Erkek Erkek 2 yıl veya daha az 15 55 2 yıldan fazla-6 yıl ve daha az 15 56 6 yıldan fazla-10 yıl ve daha az 15 57 10 yıldan fazla 15 58 ***08.09.1999 ile 30.04.2008 günü arasında işe girmiş (sigortalı olmuş) olan Bağ-Kur’lu erkekler; a-Normal emeklilik şartları 08.09.1999 günü ve sonrasında işe giren Bağ-Kur’lu erkeklerin emekli olabilmeleri için 60 yaşını tamamlamak ve en az 9000 gün sayısı ile normal olarak emekli olacaklardır. Örnek: 01.01.1973 doğumlu erkek, 01.01.2000 günü işyeri açmış ise 9000 gün sayısı ile 60 yaşında yani 01.01.2033 günü emekli olacaktır. b-Erkeklerin Bağ-Kur’da 5400 gün ile emeklilik şartları 08.09.1999 günü ve sonrasında işe giren erkeklerin kısmi emeklilik şartlarıyla yani 5400 gün sayısı ile emekli olabilmeleri için 62 yaşını tamamlamış olmaları gerekmektedir. Örnek: 1-01.01.1963 doğumlu erkek, 01.01.2005 günü işe girmiş ise 5400 gün sayısı ile 62 yaşından yani 01.01.2025 gününden sonra emekli olabilecektir. C-01.05.2008 gününden sonra işe giren veya girecek olanların emeklilik şartları; a-Normal emeklilik şartları İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak erkeklerden 4/B bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için prim gün sayısı şartı eskiden olduğu gibi 9000 gün olarak uygulanır. Emeklilik yaşlarının kademeli artışının tesbiti de 9000 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. 9000 gün sayısının doldurulduğu tarihe göre de aşağıdaki yaş şartları aranır. Buna göre; 9000 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan erkekler 60 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 61, 2) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 62, 3) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 63, 4) 1/1/2042 ilâ 31/12/2043 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 64, 5) 1/1/2044 ilâ 31/12/2045 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 65, 6) 1/1/2046 ilâ 31/12/2047 tarihinden sonra 9000 günü tamamlayan erkek için 65, olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 9000 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. b-Erkeklerin Bağ-Kur’dan 5400 gün ile emeklilik şartları İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak erkeklerden 4/B bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için kısmı emeklilik şartının prim gün sayısı şartı 5400 gün olarak uygulanır. Emeklilik yaşlarının tesbiti de 5400 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. Buna göre; 5400 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan erkekler 63 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 5400 günü tamamlayan erkek için 64, 2) 1/1/2038 gününden sonra 5400 günü tamamlayan erkek için 65, olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 5400 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-4- EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-4- Bağ-Kur’dan emekli olacak KADINLAR için NORMAL ve YAŞLILIKTAN emeklilik şartları Eski adıyla Bağ-Kur’lu yeni adıyla 4/B’li olarak emekli olacak olan kadınlar aşağıdaki açıklanan durumlara göre belli edilen emeklilik şartları ile emekli edileceklerdir. 08.09.1999 gününden önce işe girmiş (sigortalı olmuş) olanların durumu 08.09.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 1479 Sayılı Kanun’un Geçici 10 uncu maddesinin ilk fıkrasına göre (Anayasa Mahkemesinin İptal Etmediği Fıkra); -01.10.1999 tarihi itibariyle 18 yıldan fazla sigortalılık süresine (prim ödeme süresine) sahip olan bayan Bağ-Kur sigortalıları eskiden olduğu gibi 7200 günü (20 tam yılı) tamamladıkları takdirde “YAŞ”a bağlı olmadan emekli olacaklardır. a-Normal emeklilik şartları Yukarıdaki şartı yerinde getiremeyen bayanlar ise aşağıdaki tablodaki tüm şartları tamamlayarak emekli olabileceklerdir. 20 yılı yani 7200 günü tamamlamalarının yanında birde belli bir yaşı tamamlayarak emekli olacaklar. Bağ-Kur’lu Kadınlar için 01.06.2002 tarihi itibariyle; Prim ödemeleri gereken süre Emekli Olacakları YAŞ Kadınların 20 yılı tamamlamasına kalan süre Kadın Kadın 2 yıl veya daha az 20 yıl 40 2 yıldan fazla-3 yıl ve daha az 20 41 3 yıldan fazla-4 yıl ve daha az 20 42 4 yıldan fazla-5 yıl ve daha az 20 43 5 yıldan fazla-6 yıl ve daha az 20 44 6 yıldan fazla-7 yıl ve daha az 20 45 7 yıldan fazla-8 yıl ve daha az 20 46 8 yıldan fazla-9 yıl ve daha az 20 47 9 yıldan fazla-10 yıl ve daha az 20 48 10 yıldan fazla-11 yıl ve daha az 20 49 11 yıldan fazla-12 yıl ve daha az 20 50 12 yıldan fazla-13 yıl ve daha az 20 51 13 yıldan fazla-14 yıl ve daha az 20 52 14 yıldan fazla-15 yıl ve daha az 20 53 15 yıldan fazla-16 yıl ve daha az 20 54 16 yıldan fazla-17 yıl 20 55 17 yıldan fazla 20 58 Örnek hesaplamalar; Kanunun yürürlük tarihi 01.06.2002 İşe Başlama tarihi. - ??.??.19?? Çalışma süresi ??.??.00?? 20 yıl (kadınlar için 20) 30.11.19 (19 yıl, 11 ay, 30 gün=20 yıl) Çalışma süresi - ??.??.?? 25 yılı doldurmaya kalan süre ??.??.?? Örnek 01.01.1969 doğumlu olan ve 01.10.1988 tarihinde SSK’lı olarak işe başlayan BAYAN Y, SSK sigortalısı olarak 1080 gün çalışmış ve daha sonra evine dönüp bir müddet boş oturduktan sonra, 01.07.1995 günü vergi mükellefi olup tuhafiye dükkanı açmıştır. Bu duruma göre de halen vergi mükellefiyeti devam etmektedir. 01.06.2002 itibariyle Bağ-Kur’a ödediği prim süresi, 01.06.2002 - 01.07.1995 00.11.0006 (6 yıl, 11 aydır.) Bu sigortalı daha önce de 1080 gün SSK’ya prim ödemişti. Bunu da ilave ettiğimizde, toplamda 9 yıl, 11 ay prim ödemiştir. 20 yılı tamamlamasına kalan süre, 20 yıl 30.11.19 - 00.11.09 30.00.10 (10 yıl, 1 ay) dır, bu sigortalı tabloya göre, emekliliğine 49 yaşından sonra olmak üzere 20 yılı tamamlamak şartıyla Bağ-Kur’dan emekli olabilecektir. b-Bayanların Bağ-Kur’dan 5400 gün ile YAŞLILIKTAN emeklilik şartları 08.09.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 1479 Sayılı Kanun’un Geçici 10 uncu maddesine göre; -01.10.1999 tarihi itibariyle 18 yıldan fazla sigortalılık süresine (prim ödeme süresine) sahip olan bayanlar sigortalılar eskiden olduğu gibi “YAŞ”a bağlı olmadan emekli olacaklardır. Yukarıdaki şartları yerinde getiremeyenler ise; Kadın ise 50 yaşını ve 15 yılı tamamlamalarına kalan süreye göre hangisi daha geç ise o tarihe göre aşağıdaki tablodaki yaşlarından kısmi emekli olacaklar. (Gerek1479 Sayılı Bağ-Kur ve gerekse 2926 Sayılı Tarım Bağ-Kur Kanunları’na göre sigortalı olanlardan KISMİ AYLIK başvurusu yapacaklar için tablodur.) Bağ-Kur’lular için 01.10.1999 tarihi itibariyle; Prim ödemeleri gereken süre Emekli Olacakları YAŞ Kadınların 50 yaşı ve 15 yılı tamamlamasına kalan süre Kadın Kadın 2 yıl veya daha az 15 50 2 yıldan fazla-4 yıl ve daha az 15 51 4 yıldan fazla-6 yıl ve daha az 15 52 6 yıldan fazla-8 yıl ve daha az 15 53 8 yıldan fazla-10 yıl ve daha az 15 54 10 yıldan fazla 15 56 Örnek - 01.01.1957 doğumlu olan ve 01.10.1987 tarihinde SSK’lı olarak işe başlayan BAYAN Y, SSK sigortalısı olarak, 360 gün çalışmış ve daha sonra işten ayrılmıştır. Daha sonra 1996 yıl başında bir şirkete ortak olarak Bağ-Kur sigortalılığı başlamış ve halen devam etmektedir. 01.10.1999 itibariyle Bağ-Kur’a ödediği prim süresi, 01.06.1999 - 01.01.1996 00.05.0003 (3 yıl, 5 aydır.) Bu sigortalı daha önce de 360 gün SSK’ya prim ödemişti. Bunu da ilave ettiğimizde, toplamda 4 yıl, 5 ay prim ödemiştir. 15 yılı tamamlamasına kalan süre, 15 yıl 30.11.14 - 00.05.04 30.06.10 (10 yıl, 7 ay) dır. Öte yandan, 01.10.1999 günü itibariyle 50 yaşını tamamlamasına kalan süreyi de hesaplamamız gerekiyor; 01.10.1999 - 01.01.1957, 00.09.0042 (42 yaş 9 aylık) olan hanımefendinin 50 yaşını tamamlamasına kalan süresi 7 yıl, 3 ay olduğuna göre, 15 yılı tamamlamasına kalan süresi daha geç olacağı için tabloya 10 yıldan çok kalanlar bölümüne bakacağız bu durumda da hanım Bağ-Kur’lu 56 yaşından sonra olmak kaydıyla 15 tam yılı tamamlayınca emekli olacaktır. ***08.09.1999 ile 30.04.2008 günü arasında işe girmiş (sigortalı olmuş) olan Bağ-Kur’lu bayanlar; a-Normal emeklilik şartları 08.09.1999 günü ve sonrasında işe giren Bağ-Kur’lu bayanların emekli olabilmeleri için 58 yaşını tamamlamak ve en az 9000 gün sayısı ile normal olarak emekli olacaklardır. Örnek: 1-01.01.1975 doğumlu bayan, 01.01.2004 günü işyeri açmış ise 9000 gün sayısı ile 58 yaşında yani 01.01.2033 günü emekli olacaktır. b-Bayanların Bağ-Kur’da 5400 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları 08.09.1999 günü ve sonrasında işe giren bayanların kısmi emeklilik şartlarıyla yani 5400 gün sayısı ile emekli olabilmeleri için 60 yaşını tamamlamış olmaları gerekmektedir. Örnek: 1-01.01.1963 doğumlu bayan, 01.01.2005 günü işe girmiş ise 5400 gün sayısı ile 60 yaşından yani 01.01.2023 gününden sonra emekli olabilecektir. C-01.05.2008 gününden sonra işe giren veya girecek olanların emeklilik şartları; a-Normal emeklilik şartları İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak bayanlardan 4/B bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için prim gün sayısı şartı 9000 gün ve emeklilik yaşı da 58’dir. Emeklilik yaşlarının kademeli artışının tesbiti de 9000 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. 9000 gün sayısının doldurulduğu tarihe göre de aşağıdaki yaş şartları aranır. Buna göre; 9000 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan bayanlar 58 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 59, 2) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 60, 3) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 61, 4) 1/1/2042 ilâ 31/12/2043 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 62, 5) 1/1/2044 ilâ 31/12/2045 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 63, 6) 1/1/2046 ilâ 31/12/2047 tarihinden sonra 9000 günü tamamlayan erkek için 64, 7) 1/1/2048 tarihinden itibaren ise kadın için 65 olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 9000 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. b-Bayanların SGK’dan 5400 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak bayanlardan 4/B bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için kısmı emeklilik şartının prim gün sayısı şartı 5400 gündür. Emeklilik yaşlarının tesbiti de 5400 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. Buna göre; 5400 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan bayanlar 61 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında kadın için 62, 2) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında kadın için 63, 3) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında kadın için 64, 4) 1/1/2042 tarihinden itibaren ise kadın için 65, olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 5400 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-5- EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-5- Erkek Memurlar (Kamu Görevlileri) İçin Emeklilik Şartları Bu bölümde açıklananlar devlet memurları diğer adıyla kamu görevlilerinin emeklilik şartlarıdır. Eski adıyla 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu gereğince emekli edilecekler için geçerlidir. Eski adıyla T.C. Emekli Sandığı iştirakçisi yeni adıyla 4/C’li olarak emekli olacak olanlar aşağıdaki açıklanan durumlara göre belli edilen emeklilik şartları ile emekli edileceklerdir. A-08.09.1999 gününden önce işe girmiş memurların durumu 08.09.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun Geçici 205 inci maddesinin ilk fıkrasına göre (Anayasa Mahkemesinin İptal Etmediği Fıkra); 08.09.1999 günü itibariyle, - Kadın iştirakçilerden 20, erkek iştirakçilerden 25 fiili hizmet yılını dolduranların istekleri üzerine emekli aylığı bağlanır. Ayrıca; Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 2 yıldan az kalan iştirakçilerden kadın ise 38, erkek ise 43 yaşını tamamlamaları ve talepte bulunmaları şartlarıyla emekli aylığı bağlanır. a-Normal emeklilik şartları Yukarıdaki şartı yerinde getiremeyen erkekler ise aşağıdaki tablodaki tüm şartları tamamlayarak emekli olabileceklerdir. 25 yılı yani 9000 günü tamamlamalarının yanında birde belli bir yaşı tamamlayarak emekli olacaklardır. Hesaplama ve karşılaştırmalar 4759 sayılı Kanun’un yürürlük tarihi olan 23.05.2002 günü itibar edilerek yapılacaktır. Örnek hesaplama; Kanunun yürürlük tarihi 23.05.2002 İşe Başlama tarihi. - ??.??.19?? Çalışma süresi ??.??.00?? 25 yılın açılımı 30.11.24 (24 yıl, 11 ay, 30 gün=25 yıl) Çalışma süresi - ??.??.?? 25 yılı doldurmaya kalan süre ??.??.?? Erkeklerin 25 yılı tamamlamasına kalan süre (23.05.2002 itibariyle) Kesenek ödemeleri gereken süre (1. Şart) Tamamlamaları gereken yaş (2. Şart) 2 yıl veya daha az 25 44 2 yıldan fazla- 3 yıl 6 ay ve daha az 25 45 3 yıl 6 aydan fazla-5 yıl ve daha az 25 46 5 yıldan fazla-6 yıl 6 ay ve daha az 25 47 6 yıl 6 aydan fazla-8 yıl ve daha az 25 48 8 yıldan fazla-9 yıl 6 ay ve daha az 25 49 9 yıl 6 aydan fazla-11 yıl ve daha az 25 50 11 yıldan fazla-12 yıl 6 ay ve daha az 25 51 12 yıl 6 aydan fazla-14 yıl ve daha az 25 52 14 yıldan fazla-15 yıl 6 ay ve daha az 25 53 15 yıl 6 aydan fazla-17 yıl ve daha az 25 54 17 yıldan fazla-18 yıl 6 ay ve daha az 25 55 18 yıl 6 aydan fazla-20 yıl ve daha az 25 56 20 yıldan fazla-21 yıl 6 ay ve daha az 25 57 21 yıl 6 aydan fazla-22 yıl 25 58 22 yıldan fazla 25 60 Örnek- 20.08.1985 tarihinde işe başlayan erkek memurun 23.05.2002 tarihi itibariyle hizmeti, 23.05.2002 - 20.08.1985 03.09.0016 (16 yıl, 9 ay, 3) gündür. Buna göre bu memurun 25 yılı tamamlamasına kalan süre, (25 yıl) 24.11.30 - 16.09.03 27.02.08 (8 yıl , 2 ay, 27) gündür. Yukarıdaki tabloya göre, 6 sırada olan 8 yıldan fazla-9 yıl 6 aydan az kısmına tekabül etmekte ve 25 yılı tamamlamak şartıyla emekli olabileceği YAŞ 49 dur. Bu memur 25 yılı tamamlayınca işinden ayrılabilir ama emekli maaşı ve ikramiyesi için 49 yaşını bekleyecektir. 49 yaşını tamamlayınca o gün geçerli katsayı üzerinden maaş ve ikramiye alacaktır. b-Erkek memurların yaşlılıktan emekliliği 08.09.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 5434 Sayılı Kanun’un Geçici 206 ıncı maddesine göre; 08/09/1999 tarihinde Sandık iştirakçisi olanlardan 50 ve daha yukarı yaşlarda bulunanlar, yaş haddi (61 yaşını tamamlamaları) nedeniyle istekleri üzerine veya (65 yaşını tamamladıklarında) resen emekliye ayrıldıklarında fiili hizmet sürelerinin 10 yılını doldurmuş olmak şartıyla emekli aylığına hak kazanırlar. Öte yandan, 08.09.1999 günü öncesine hizmeti olan kamu görevlilerinden 25 yıldan az hizmeti olanlar, 15 tam yılı tamamlamak şartıyla 61 yaşını tamamlayarak emekli olurlar. ***08.09.1999 ile 30.04.2008 günü arasında işe girmiş erkek memurların emekliliği a-Normal emeklilik şartları 08.09.1999 günü ve sonrasında işe giren memur erkeklerin emekli olabilmeleri için 60 yaşını tamamlamaları ve en az 9000 gün sayısına ulaşmaları şartıyla normal olarak emekli olacaklardır. Örnek: 01.01.1973 doğumlu erkek, 01.01.2000 günü memur olmuş ise 9000 gün sayısı ile 60 yaşında yani 01.01.2033 günü emekli olacaktır. b-Erkeklerin yaşlılıktan 5400 gün ile emeklilik şartları 08.09.1999 günü ve sonrasında işe giren erkeklerin kısmi emeklilik şartlarıyla yani 5400 gün sayısı ile emekli olabilmeleri için 61 yaşını tamamlamış olmaları gerekmektedir. Örnek: -01.01.1963 doğumlu erkek, 01.01.2005 günü memur olarak işe girmiş ise 5400 gün sayısı ile 61 yaşından yani 01.01.2024 gününden sonra emekli olabilecektir. C-01.05.2008 gününden sonra işe giren veya girecek olan erkek memurların emeklilik şartları; a-Normal emeklilik şartları İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak erkeklerden 4/C bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için prim gün sayısı şartı eskiden olduğu gibi 9000 gün olarak uygulanır. Emeklilik yaşlarının kademeli artışının tesbiti de 9000 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. 9000 gün sayısının doldurulduğu tarihe göre de aşağıdaki yaş şartları aranır. Buna göre; 9000 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan erkekler 60 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 61, 2) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 62, 3) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 63, 4) 1/1/2042 ilâ 31/12/2043 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 64, 5) 1/1/2044 ilâ 31/12/2045 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 65, 6) 1/1/2046 ilâ 31/12/2047 tarihinden sonra 9000 günü tamamlayan erkek için 65, olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 9000 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. b-Erkeklerin SGK’dan 5400 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak erkeklerden 4/C bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için kısmı emeklilik şartının prim gün sayısı şartı 5400 gün olarak uygulanır. Emeklilik yaşlarının tesbiti de 5400 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. Buna göre; 5400 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan erkekler 63 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 5400 günü tamamlayan erkek için 64, 2) 1/1/2038 gününden sonra 5400 günü tamamlayan erkek için 65, olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 5400 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-6- EMEKLİLİK ZAMANINIZI KENDİNİZ HESAPLAYIN-6- Kadın memurlar için emeklilik şartları: Eski adıyla T.C. Emekli Sandığı İştirakçisi yeni adıyla 4/C’li olarak emekli olacak olanlar aşağıdaki açıklanan durumlara göre belli edilen emeklilik şartları ile emekli edileceklerdir. ***08.09.1999 gününden önce işe girmiş memurların durumu 08.09.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun Geçici 205 inci maddesinin ilk fıkrasına göre (Anayasa Mahkemesinin İptal Etmediği Fıkra); 08.09.1999 günü itibariyle, - Kadın iştirakçilerden 20, erkek iştirakçilerden 25 fiili hizmet yılını dolduranların istekleri üzerine emekli aylığı bağlanır. Ayrıca; Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 2 yıldan az kalan iştirakçilerden kadın ise 38, erkek ise 43 yaşını tamamlamaları ve talepte bulunmaları şartlarıyla emekli aylığı bağlanır. a-Normal emeklilik şartları Yukarıdaki şartı yerinde getiremeyen bayanlar ise aşağıdaki tablodaki tüm şartları tamamlayarak emekli olabileceklerdir. 20 yılı yani 7200 günü tamamlamalarının yanında birde belli bir yaşı tamamlayarak emekli olacaklardır. Hesaplama ve karşılaştırmalar 4759 sayılı Kanun’un yürürlük tarihi olan 23.05.2002 günü itibar edilerek yapılacaktır. Örnek hesaplama; Kanunun yürürlük tarihi 23.05.2002 İşe Başlama tarihi. - ??.??.19?? Çalışma süresi ??.??.00?? 20 yılın açılımı 30.11.19 (19 yıl, 11 ay, 30 gün=20 yıl) Çalışma süresi - ??.??.?? 20 yılı doldurmaya kalan süre ??.??.?? Kadınların 20 yılı tamamlamasına kalan süre (23.05.2002 itibariyle) Kesenek ödemeleri gereken süre (1. Şart) Tamamlamaları gereken yaş (2. Şart) 2 yıl veya daha az 20 40 2 yıldan fazla-3 yıl ve daha az 20 41 3 yıldan fazla-4 yıl ve daha az 20 42 4 yıldan fazla-5 yıl ve daha az 20 43 5 yıldan fazla-6 yıl ve daha az 20 44 6 yıldan fazla-7 yıl ve daha az 20 45 7 yıldan fazla-8 yıl ve daha az 20 46 8 yıldan fazla-9 yıl ve daha az 20 47 9 yıldan fazla-10 yıl ve daha az 20 48 10 yıldan fazla-11 yıl ve daha az 20 49 11 yıldan fazla-12 yıl ve daha az 20 50 12 yıldan fazla-13 yıl ve daha az 20 51 13 yıldan fazla-14 yıl ve daha az 20 52 14 yıldan fazla-15 yıl ve daha az 20 53 15 yıldan fazla-16 yıl ve daha az 20 54 16 yıldan fazla-17 yıl 20 55 17 yıldan fazla 20 58 Örnek - 20.08.1985 tarihinde işe başlayan bayan memurun 23.05.2002 tarihi itibariyle hizmeti, 23.05.2002 Kanunun yürürlük tarihi - 20.08.1985 İşe başlama tarihi 03.09.0016 (16 yıl, 9 ay, 3) gündür. Buna göre bu memurun 20 yılı tamamlamasına kalan süre, (20 yıl) 19.11.30 - 16.09.03 03.02.27 (3 yıl , 2 ay, 27) gündür. Yukarıdaki tabloya göre, 3 sırada olan az kısmına tekabül etmekte ve 20 yılı tamamlamak şartıyla emekli olabileceği YAŞ 42 dir. Bu memur 25 yılı tamamlayınca işinden ayrılabilir ama emekli maaşı ve ikramiyesi için 42 yaşını bekleyecektir. 42 yaşını tamamlayınca o gün geçerli katsayı üzerinden maaş ve ikramiye alacaktır. b-Bayan memurların yaşlılıktan emekliliği 08.09.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 5434 Sayılı Kanun’un Geçici 206 ıncı maddesine göre; 08/09/1999 tarihinde Sandık iştirakçisi olanlardan 50 ve daha yukarı yaşlarda bulunanlar, yaş haddi (61 yaşını tamamlamaları) nedeniyle istekleri üzerine veya (65 yaşını tamamladıklarında) resen emekliye ayrıldıklarında fiili hizmet sürelerinin 10 yılını doldurmuş olmak şartıyla emekli aylığına hak kazanırlar. Öte yandan, 08.09.1999 günü öncesine hizmeti olan kamu görevlilerinden 25 yıldan az hizmeti olanlar, 15 tam yılı tamamlamak şartıyla 61 yaşını tamamlayarak emekli olurlar. ***08.09.1999 ile 30.04.2008 günü arasında işe girmiş bayan memurların emekliliği a-Normal emeklilik şartları 08.09.1999 günü ve sonrasında işe giren memur erkeklerin emekli olabilmeleri için 58 yaşını tamamlamaları ve en az 9000 gün sayısına ulaşmaları şartıyla normal olarak emekli olacaklardır. Örnek: 01.01.1973 doğumlu erkek, 01.01.2000 günü memur olmuş ise 9000 gün sayısı ile 58 yaşında yani 01.01.2031 günü emekli olacaktır. b-Bayanların yaşlılıktan 5400 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları 08.09.1999 günü ve sonrasında işe giren bayanların kısmi emeklilik şartlarıyla yani 5400 gün sayısı ile emekli olabilmeleri için 61 yaşını tamamlamış olmaları gerekmektedir. Örnek: 01.01.1963 doğumlu bayan, 01.01.2005 günü memur olarak işe girmiş ise 5400 gün sayısı ile 61 yaşından yani 01.01.2024 gününden sonra emekli olabilecektir. ***01.05.2008 gününden sonra işe giren veya girecek olanların emeklilik şartları; a-Normal emeklilik şartları İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak bayanlardan 4/C bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için prim gün sayısı şartı 9000 gün ve emeklilik yaşı da 58’dir. Emeklilik yaşlarının kademeli artışının tesbiti de 9000 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. 9000 gün sayısının doldurulduğu tarihe göre de aşağıdaki yaş şartları aranır. Buna göre; 9000 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan bayanlar 58 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 59, 2) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 60, 3) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 61, 4) 1/1/2042 ilâ 31/12/2043 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 62, 5) 1/1/2044 ilâ 31/12/2045 tarihleri arasında 9000 günü tamamlayan erkek için 63, 6) 1/1/2046 ilâ 31/12/2047 tarihinden sonra 9000 günü tamamlayan erkek için 64, 7) 1/1/2048 tarihinden itibaren ise kadın için 65 olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 9000 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. b-Bayanların SGK’dan 5400 gün ile yaşlılıktan emeklilik şartları İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe girmiş yani sigortalı olmuş veya olacak bayanlardan 4/C bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için kısmı emeklilik şartının prim gün sayısı şartı 5400 gündür. Emeklilik yaşlarının tesbiti de 5400 günü tamamladıkları/tamamlayacakları zaman göre belli edilir. Buna göre; 5400 günü 31.12.2035 tarihine kadar tamamlayan bayanlar 61 yaşında emekli olurlar ama diğerleri için yaş, 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında kadın için 62, 2) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında kadın için 63, 3) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında kadın için 64, 4) 1/1/2042 tarihinden itibaren ise kadın için 65, olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında 5400 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır. Yeni milletvekilleri VİP emeklilik sistemine dahil oldu TBMM’de yeni dönemin ilk oturumu 23 Haziran 2015 günü (dün) başladı. Birçok yeni milletvekili için de parlak bir dönem başlamış oldu. Asillerinden ayrılıp hakları bakımından ayrı bir standart ve ayrı bir statüye kavuşmuş olacaklar. 2008 yılı Ekim ayında çıkarılan 5510 sayılı Kanun’un gerek emekli aylıklarına ve gerekse emeklilik tarihlerine olumsuz etkisinden sadece milletvekilleri kendilerini kurtardılar. Düşük ücretlerle çalışmada aylıkları giderek düşüren, emekliliği daha da öteleyen ve adına reform denilen uygulama ile milletin asilleri baş başa kalakaldı. Aylıklarının asillerle birlikte düşeceğini gören vekiller, 6270 sayılı Kanun’la 2012 yılında yapılan değişiklikle vekil maaşlarını asgari ücrete bağlı bir standarda değil de Cumhurbaşkanı ödeneğine bağlayıverdiler. Yani vekiller tabiri caizse VİP emekli statüsüne kavuştular. Vekil maaşları ve emekli aylıkları bazı ülkelere göre düşüktür sözüne itirazım yok ama sadece vekillerin mi düşük? Çekoslovakya, Polonya gibi milli geliri bizden fazla ülkelerin vekillerinin üç katı emekli aylığı alacak olan vekillerimiz, milli geliri bizimkinin altı katı olan İsveç vekillerini bile solladılar. SSK’lının, Bağ-Kur’lunun, memurun emekli maaşı ne olacak şimdi? Halkın vekilleri asgari ücreti baz alıp emekli vekiller 8 asgari ücret emekli aylığı alır deselerdi de yine 2015 asgari ücret rakamlarına göre, 9 bin 612 lira emekli aylıkları olurdu, halk da en azından aynı standarda tabiyiz derdi. Şimdi halk ayrı vekil ayrı standarda tabi oldu. Asgari ücreti artırınca vekillerle birlikte asillerin de ücretleri artacaktı. Sanırım bu istenmedi. EMEKLİ MAAŞI 17 BİN 500 Cumhurbaşkanı’nın alacağı aylık her yıl Bütçe Kanunu ile TBMM tarafından belirleniyor. 2015 yılı için Cumhurbaşkanı’nın aylık ödeneği brüt 39 bin 950 liradan 43 bin 750 liraya yükseldi. Vergi kesintilerinden sonra Cumhurbaşkanı’nın aylık net ödeneği yaklaşık 29 bin lira olacak. Buna göre; Cumhurbaşkanı’nın emekli aylığı, 43.750 x %40 = 17 bin 500 lira oluyor. Başbakan emekli aylığı ise Cumhurbaşkanı emekli aylığının yüzde 75’i oranında olduğuna göre; 17.500 x %75 = 13 bin 125 lira olacak. Milletvekili emekli maaşı da Cumhurbaşkanının emekli aylığının yüzde 45'si ise 17 bin 500 x %45 = 7.875 liradır. İSTEĞE BAĞLI PRİMLER 2015 yılında TBMM başkanları normal milletvekili maaşı olarak yaklaşık 15 bin lira maaş alırlar. 2012 değişikliği TBMM Başkanlarının emekli aylıkları da artırılarak Cumhurbaşkanı emekli maaşına endekslenmiş bulunuyor. Yeni yasa ile TBMM eski ve yeni başkanlarının emekli aylığı Cumhurbaşkanı emekli aylığının (17 bin 500) yüzde 80’i (14 bin lira) olacak. Halen vekilliği devam eden eski ve yeni meclis başkanları 15 bin lira vekil aylığı, 14 bin lira emekli aylığı ile birlikte toplam 29 bin lira alacaklar. Yine yapılan düzenleme ile milletvekilliğinden ayrılmış olup da emeklilik için gereken süreyi tamamlayamamış olanların isteğe bağlı primlerini dört yıl süresince TBMM Başkanlığı ödeyecek. Ancak asillerden isteğe bağlı olanlar ise bu primlerini kendi ceplerinden ödemeleri gerekiyor. Milletvekillerinin emeklilik şartları da diğer kamu görevlileri gibi 25 tam yıl yani 9 bin gün prim ödeme şartına bağlı bulunuyor. Bu süre içinde en az iki yıl vekillik yapmış olanlara 25 tam yılı tamamlamaları kayıt ve şartıyla emekli aylığı bağlanıyor ama milletten farkları vekiller isterlerse geriye doğru boş geçen 15 yılı tıpkı askerlik borçlanması gibi SGK’ya borçlanabiliyor. Asil "Ben 1985-2000 yılları arasında vergi mükellefiydim, Bağ-Kur süresinin tescilini yapmak ve prim borcumu ödemek istiyorum" dediğinde reddediliyor. Ama milletvekilinin sadece talep etmesi 15 yıla kadar bu borçlanmayı yapmasına yeterli bulunuyor. FAZLA YIPRANIYORLAR (!) Fiili hizmet zammından (FHZ) yararlanmak için yeraltında çalışanlar en az 1.800 gün, asker, polis ve diğer tüm fiili hizmet süresine tabi çalışanların 3 bin 600 gün bu işlerde bilfiil çalışmaları şart ve sırf bu koşul nedeniyle 01.10.2008’den sonra askerliğini yedek subay olarak yapanların hiçbiri bu sürelerine karşılık fiili hizmet zammı alamayacak. Tabii 1.800 günden az çalışan yeraltında çalışan maden işçileri, 3 bin 600 günden az çalışan asker, polis, röntgenci, şayet ölmemiş veya sakat kalmamışsa yıprandığı bu sürelerin karşılığında bir gün bile FHZ’den yararlanamayacak. Oysa milletvekillerine ve dışarıdan atanacak bakanlara tanınan fiili hizmet zammı için asgari süre aranmıyor. Ayrıca yaştan indirilirken yarısı değil tamamı dikkate alınacak. Yani 20 yıl polislik veya askerlik yapan için yaştan indirim 2.5 yıl iken 10 yıl milletvekilliği yapan 2.5 yıl fiili hizmet zammını kazanmış ve bu 2.5 yılı da emeklilik yaşından indirtmiş olacak. Bunun yanı sıra dağda teröristle savaşan asker, her türlü sosyal kirlilik unsurlarıyla mücadele eden polis, radyoaktif ve radyoiyonizan işlerde çalışanlar, 9 yıl bilfiil çalışsa bile, yeraltında grizu belasına maruz maden işçileri bilfiil dört yıl çalışmış olsa bile fiili hizmet zammından hiç faydalanamazken bir yıl bile milletvekilliği yapanlar fiili hizmet zammından yararlanabilecek. CENAZE YARDIMI DA VAR TBMM tarafından kabul edilen Sosyal Güvenlik Reformu yani mevzuata göre SSK ve Bağ-Kur’lular öldüklerinde geride kalanların 449 lira cenaze yardımı veriliyor, memur öldüğünde en yüksek devlet memuru aylığının iki katı kadar (1506.85 lira) ölüm yardımı veriliyor. Görevdeki vekil öldüğünde ise en yüksek devlet memuru aylığının 12 katı kadar (9041.16 lira) cenaze yardımı veriliyor. Vekilliği sona ermişken ölenler için ise bu cenaze yardımı yüzde 50 oranında (Halen 4520.58 lira) uygulanması gerekiyor. Evde Çocuk Bakım Projesinden Yararlanmada Dikkat Edilecek Önemli Noktalar Evde Çocuk Bakım Projesinden Yararlanmada Dikkat Edilecek Önemli Noktalar Proje kapsamında maddi destekten faydalanacak annelerin ücret ve prim ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesi gerekiyor. Proje ekibi tarafından ev ziyaretleri ve anket çalışması ziyaretleri gerçekleştirilecek. Proje Yerel Destek Ekibi tarafından önceden haber verilmeksizin annelerin proje kayıtlarında belirttikleri adreslere yapılacak ev ziyaretlerinde çocuk bakıcısının ve çocuğun 3 (üç) kez mazeretsiz olarak evde bulunamaması ya da her hangi herhangi bir usulsüzlük tespiti halinde desteğin iptali söz konusu olacak. İlk ödeme 15 Eylül’de Tüm kriterler yerine getirilmişse 2015 Temmuz ayından itibaren ve izleyen ikinci ayın 15’i esasına göre Halkbank aracılığıyla ödeme yapılacak. İlk yararlanma ayı Temmuz 2015 olacağından ilk ödeme de 15 Eylül 2015’te yapılacak. Listeler ilan edilecek Kesin kayıt aşamasının ardından, ilk başvuru sırasına göre oluşturulan ve il kotaları bazında belirlenecek ana ve yedek listeler SGK web sayfasında ilan edilecek. Annelere, kesin kayıt formu ile bildirim yapılacağından ve SGK web sayfasında yapılacak ilanla da sonuçlar kamuoyuyla paylaşılacağından başka bir bildirim yapılmayacak. Ana listeden çıkan anne olması durumunda yedek listede yer alanlar sırasıyla mali destekten yararlanabilecekler. Bunlara dikkat ! Proje kapsamında maddi destekten yararlanan annelerin; Yıllık izin ve istirahatlı süreler hariç olmak üzere takvim ayları itibariyle aylık 30 gün bir işverenin yanında çalışmaları, Yanlarında çalıştırdıkları çocuk bakıcısının ücretini zamanında ödemeleri (Gecikmeli ödeme hallerinde, ödemeye ilişkin dekontun il müdürlüğüne ibrazı halinde o aya ilişkin ödeme alınabilecek, ancak, bu durumun üç defa yinelenmesi durumunda destek kesilecek), Takvim ayları itibariyle bakıcı adına 30 gün sosyal güvenlik primlerini düzenli olarak yatırmaları (30 günden az bildirilen prim günleri için -işten çıkma/ çıkarma dahil- ödeme yapılmayacak), Çocuk bakıcısının iş kazası geçirmesi veya meslek hastalığına yakalanması halinde süresi içinde durumu SGK’ya bildirmeleri, Evde sigortalı çocuk bakıcısı çalıştırdıkları için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda belirtilen diğer yükümlülükleri yerine getirmeleri, Bakıcının, çocuğun ya da kendisinin durumlarında projeyi etkileyecek değişiklikleri (Evlenme, boşanma, işten çıkma, vefat vb.) ilgili il müdürlüğüne 15 gün içerisinde bildirmeleri, Gerekiyor. İşten çıkma hali Annenin işini kaybetmesi ya da çocuk bakıcısı istihdamının sona ermesi hallerinde, anneye iş ve/veya çocuk bakıcısı bulması için bir aylık süre tanınacak. Bu süre içerisinde İş-Kur üzerinden arama yapılması ve bu durumun ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bildirilmesi kaydıyla, yararlanıcı anneler listeden çıkartılmayacak. Bu sürede işini kaybeden annenin İş-Kur aracılığıyla iş araması ve bakıcı çalıştırmaya devam etmesi halinde destek ödemesi kesilmeyecek. Annenin işinin olması fakat bakıcının işten çıkması/çıkartılması halinde ise ödeme kesilecek ancak 1 ay bakıcı bulma süresi tanınacak, bir aylık süre sonunda iş ve/veya bakıcı bulunamazsa destek kesilecek ve kişi yararlanıcı listesinden çıkartılacak. Destek Ne Zaman Sona Erecek? Üç yaşını doldurunca sona erer Evde çocuk bakımı mali desteği, tek bir çocuk için 36 ncı ayını doldurana kadar verilebileceğinden çocuk 36 ıncı ayını doldurunca mali destek sona erecek. 24 aylık süre dolunca sona erer Mali destekten yararlanılabilecek süre en fazla 24 ay olduğundan, destekten yararlanan anneye çocuk için yapılan ödeme 24 aylık süre tamamladığında sona erecek. Haziran 2017’de sona erer Destek ödemesi için ilgili hak ediş ayı, proje son hak ediş ayı olan Haziran 2017’yi geçemeyeceğinden bu tarihten sonrası için ödeme yapılmayacak. Evde bulunmama ya da bakıcıya ödeme yapmama halinde sona erer Mazeretsiz olarak, çocuk bakıcısının üç kez ev ziyaretinde evde bulunamaması ya da üç kez annenin çocuk bakıcısına ilişkin ücreti veya sigorta primlerini ödememesi halinde destek kesilecek. Usûlsüzlüğe ceza Kurum tarafından yapılan denetimler, ev ziyaretleri veya şikayetler sonrası, mali destekten yararlanmak için gerekli olan şartlarda hususunda beyan edilen bilgilerle ilgili herhangi bir usulsüzlük tespit edilmesi durumunda, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre işlem yapılacaktır. Ayrıca proje kapsamında sağlanan mali destek kesilecek, projeye bir daha başvuru yapılamayacak ve yararlanıcıya o güne kadar proje kapsamında yapılmış olan tüm ödemeler yasal faizi ile birlikte geri alınacak. YILLIK İZİN KULLANMAK İSTİYORUM(3) 100 KİŞİDEN FAZLA ÇALIŞANI OLAN İŞYERLERİNDE İZİN KURULU ŞARTI VAR İZİN KURULU 3 KİŞİDEN OLUŞUR İşçi sayısı 100 fazla olan işyerlerinde işveren veya işveren vekilini temsilen bir, işçileri temsilen iki kişi olmak üzere toplam üç kişiden oluşan izin kurulu kurulur. İŞVEREN BAŞKAN OLUR Kurula işveren temsilcisi başkanlık eder. Kurulun başkanı dışında kalan işçi üyeleri ve yedekleri işyerinde varsa, işyeri sendika temsilcileri tarafından seçilir. Sendika temsilcileri seçilmemiş işyerinde izin kurulunun işçi üyeleri ve yedekleri, o işyerindeki işçilerin yarıdan bir fazlasının katılacağı bir toplantıda açık oyla seçilir. İzin kurulu başkanı ile üye ve yedekleri işyerinde işveren tarafından ilan edilir. Asil üyelerin yokluğunda yedeklerin biri başkanın çağrısı üzerine toplantıya katılır. SEÇİM İKİ YILDA BİR YAPILIR Herhangi bir nedenle eksilen üye ve yedekler aynı şekilde tamamlanır. İzin kurulu üyelerinin seçimi iki yılda bir yapılır. Yeni izin kurulu üyeleri seçilinceye kadar eski kurul üyeleri görevine devam eder. YENİ AÇILAN İŞYERLERİNDE Yeni açılacak işyerlerinde seçim, işyerlerinin faaliyete geçtiği tarihi takip eden bir yıl içerisinde yapılır. GÖREV VE YETKİLER a) İşçiler tarafından verilip işveren veya işveren vekili tarafından izin kuruluna iletilen izin isteklerine göre hazırlayacağı izin çizelgelerini işverenin onayına sunmak, b) İzin çizelgelerini; işçilerin kıdemlerini, izni belirli bir dönemde kullanmak bakımından içinde bulundukları zorunluluk veya engellerini, işin aksamadan yürütülmesini ve işçi sayısını göz önünde bulundurarak hazırlamak, c) İşçilerin yıllık izin hakları ile ilgili dilek ve şikayetlerini inceleyerek sonucunu işverene ve ilgili işçiye bildirmek, d) Her yıl ücretli izinlerin daha yararlı geçirilebilmesi için kamplar ve geziler düzenlemek, bu konuda alınması mümkün olan tedbirleri araştırmak ve işverene tekliflerde bulunmak. İzin kurulunun çalışmaları için gerekli yer, eleman, araç ve gereçler işveren tarafından sağlanır. TOPLANTILAR İzin kurulu kendisine yüklenen görevleri yerine getirmek üzere yıllık izin çizelgelerinin hazırlanması sırasında ve gerektikçe başkanın çağrısı ile iş saatleri içerisinde toplanır. Toplantılarda alınan kararlar ve yapılan işler izin kurulu karar defterine yazılarak imzalanır. 100 KİŞİDEN AZ İŞYERLERİ İÇİN UYGULAMA İşçi sayısı yüzden az olan işyerlerinde; izin kurulunun görevleri, işveren veya işveren vekili veya bunların görevlendireceği bir kişi ile işçilerin kendi aralarında seçecekleri bir temsilci tarafından yerine getirilir. YILLIK İZİN ÇİZELGELERİ HAZIRLANMASI VE İLAN EDİLMESİ İzin kurulunca hazırlanıp ilan edilecek çizelgede işçinin; a) Adı soyadı, b) Sicil numarası, c) İşe giriş tarihi, d) Yıllık izne hak kazandığı tarih, e) İşyerindeki çalışma süresi, f) İzin günleri sayısı, g) Yol izni günleri sayısı, h) İznin başlama tarihi, ı) İznin sona ereceği tarih, belirtilir. Anayasa Mahkemesi’nin emekliye tazminat kararı kimlere emsal olacak? Vakıfbank emeklileri, emeklilik haklarını 506 sayılı Yasa’nın geçici 20’nci maddesine göre kurulmuş olan Vakıfbank Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı’ndan alıyor. 2002 yılı öncesinde Sandık sözleşmeleri gereği Vakıfbank çalışanları diğer SSK'lı çalışanlara göre daha fazla emeklilik sigorta primi ödüyorlar ve dolayısıyla daha fazla emekli maaşı alıyorlardı. Sandık emeklilerine yapılacak zammın da 506 sayılı Yasa’nın geçici 20’nci maddesi gereği SSK emeklileriyle aynı miktarda olması gerekiyordu. SANDIK TAVANI İNDİRDİ Fakat 2000 yılında SSK aylık bağlama sistemini memur maş katsayısı ile bağı koparılıp “TÜFE+Gelişme Hızı” ile güncelleme formülüne geçildikten sonra Vakıfbank Emekli Sandığı 2002 yılında bir karar alıp sözleşme değişikliği yaparak emeklilerine emsali SSK emeklilerinin en yükseğinden daha fazla maaş vermeme kararı aldı. Bunun doğal sonucu olarak da 2002-2005 yılları arasında emeklilerine durumuna göre ya hiç zam vermedi ya da eksik verdi. Bu şekilde en yüksek emeklisine verdiği emekli aylığını emsali SSK'lının en yüksek maaş alanına eşitledi. Bu durumda Vakıfbank emeklileri 2002-2004 yılları arasında gerçekleşen tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) zam farklarının emekli maaşlarına yansıtılmaması üzerine İş Mahkemelerine 600’ün üzerinde dava açmışlardı. Sulhen itirazla durumu düzeltilmemesi üzerine yoğunlukla 2006 yılından itibaren açılan bu davalar İş Mahkemelerinde ve Yargıtay’da devam etti. HÜKÜMETTEN DESTEK GELDİ Bu davaların sonuçlanma aşamalarına yakın iken Hükümet 2011 yılında 6111 sayılı Kanun’la 506 sayılı Kanun’un geçici 20’nci maddesine bir fıkra ekledi: "Birinci fıkranın (b) bendinin uygulanmasında, yardımların sağlanması ve bağlanması yönünden alt sınırın belirlenmesinde muadil miktar karşılaştırması esas alınır. Ancak gelir ve aylıkların artırılmasında 506 sayılı Kanun’a göre bağlanan gelir ve aylıkların artırımına ilişkin hükümler devir tarihine kadar uygulanmaz. 5510 sayılı Kanun’un geçici 20’nci maddesinin on ikinci fıkrasında yer alan sınırlama dâhilinde sandıkların kuruluş senetlerinde yer alan hükümler ve sandıkların uygulamaları saklıdır. Bu hüküm, yürürlüğe girdiği tarihten önceki artışlarda ve görülmekte olan davalar hakkında da uygulanır" hükmünü taşıyan bu fıkra ile devam eden davaların kararları etkilendi. Yargıtay bu düzenleme üzerine davaları açanların aleyhine olumsuz sonuçlandırdı. Zira 5510 sayılı Kanun’un geçici 20’nci maddesinin on ikinci fıkrasında "30/4/2008 tarihinden itibaren, sandıklarca bağlanmış/bağlanacak olan gelir veya aylıklara yapılacak artışlar, 506 sayılı Kanun’a göre bağlanan gelir veya aylıklara yapılan artışlardan fazla olamaz" deniyor ve bu sınırlamayı içeren Sandık uygulamalarının saklı olduğu, bu hükmün konu hakkında daha önce açılan davalar hakkında da uygulanacağı özellikle vurgulanıyordu. ANAYASA MAHKEMESİ’NE TAŞINDI Bunun üzerine davacı Vakıfbank emeklileri tabiri caizse "Maç devam ederken meydana gelen bu aleyhlerindeki kural değişikliğini" Anayasa Mahkemesi’ne taşıdılar. Anayasa Mahkemesi de 18.06.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 25.03.2015 tarihli ve 2013/1426 Esas sayılı kararıyla; 6111 sayılı Kanun ile getirilen değişikliğin devam eden davalar uygulanmak suretiyle davacının adil yargılanma hakkının ihlâl edildiğine vurgu yapılarak tespit edilen ihlâl nedeniyle 23 bin 200 lira tutarında tazminat ödenmesine karar vermiş bulunuyor. Bu karar Vakıfbank emeklisi olup da 2002-2005 yılları arasında Vakıfbank Sandığı tarafından en yüksek SSK aylığı gerekçe gösterilerek eksik veya sıfır zam verilen emeklilerden 25.02.2011 tarihinden önce dava açanlarla ilgili bulunuyor. Bilindiği gibi 2000 yılında yürürlüğe giren 4447 sayılı Yasa ile süper emekli denen Üst Gösterge Tablosundan emekli edilen kişilerde en fazla olan ama tüm SSK emeklileri ile 2000 sonrası Bağ-Kur emeklilerinin emekli aylıklarının düşük olmasına sebep olan ana uygulama, emekli olanlara sadece TÜFE oranı kadar zam yapılmasıdır. Emeklilere (SSK ve Bağ-Kur) bu ülkenin gelişme (büyüme) oranından fark verilmemesinden kaynaklı olarak emekli olunan yıl ile bugün arasındaki süre uzadıkça emekli aylıklarının reel olarak gerilemektedir. Bu farkın açılması 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile bir miktar hızını azaltsa da bu azalma “Yoksunlukta eşitliği” hedeflediği için emekliler için kaybı daha da büyütmüş oluyor. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 2000 yılından sonra alamadıkları büyüme hızı rakamlarından kaynaklanan hak kayıplarını giderecek iptal talebi Anayasa Mahkemesi’nin önünde bulunuyor. Anayasa Mahkemesi de bu dosyaları bir türlü gündemine alıp sonuçlandırmıyor. Bunda gerçek bir intibakla çıkacak faturanın 160 milyar lirayı aşacak olması başrolü oynuyor. Durum bu iken yerli yersiz her içtihadın emsal karar diye ortaya atılıp durulmasını, emeklilerin avutulmasından başka bir şeyle açıklamak kabil bulunmuyor.

Yorumlar